Tak, energooszczędny dom zazwyczaj łatwiej schłodzić podczas fali upałów, ponieważ dobra izolacja, szczelna stolarka i ograniczone straty energii spowalniają przenikanie gorąca do wnętrza. Nie oznacza to jednak, że taki budynek nie może się przegrzać. Duże przeszklenia bez osłon, nagrzany dach, brak nocnego przewietrzania i źle dobrana instalacja chłodząca mogą sprawić, że wysoka temperatura utrzyma się w środku przez wiele godzin.
Podczas upału najlepiej widać różnicę między domem, który tylko ma nowoczesne urządzenia, a budynkiem zaprojektowanym jako całość. Sama klimatyzacja lub pompa ciepła nie rozwiąże problemu, jeśli przez okna przez cały dzień wpada silne słońce, poddasze ma słabą izolację, a mieszkańcy wietrzą dom w najgorętszej porze.
Z perspektywy wykonawcy kolejność ma znaczenie. Najpierw ogranicza się ilość ciepła dostającego się do budynku, później wykorzystuje chłodniejsze godziny nocne, a dopiero pozostałe zyski cieplne odbiera instalacja.
Dlaczego energooszczędny dom wolniej się nagrzewa?
Energooszczędny dom wolniej się nagrzewa, ponieważ dobrze wykonane przegrody ograniczają przepływ ciepła zarówno zimą, jak i latem.
Izolacja ścian, stropu i dachu nie „produkuje chłodu”. Tworzy jednak barierę, dzięki której nagrzane powierzchnie zewnętrzne wolniej wpływają na temperaturę w pokojach. Szczególnie ważny jest dach, ponieważ poddasze przez wiele godzin pozostaje wystawione na intensywne promieniowanie słoneczne.
Znaczenie ma także szczelność. Niekontrolowany napływ gorącego powietrza przez okna, drzwi i przepusty instalacyjne zwiększa obciążenie klimatyzacji. W szczelnym domu wymiana powietrza odbywa się w sposób zaplanowany, a nie przypadkowy.
Czy dobra izolacja wystarczy, aby w domu było chłodno?
Nie, sama izolacja nie wystarczy, jeśli budynek przyjmuje dużo energii słonecznej przez okna i nie ma sposobu na usunięcie ciepła zgromadzonego we wnętrzu.
Energooszczędny dom może zatrzymywać również ciepło, które już znalazło się w środku. Pochodzi ono ze słońca, gotowania, komputerów, oświetlenia i obecności domowników. Jeżeli nocą temperatura spada, warto wykorzystać ten moment do przewietrzenia. Gdy noce pozostają gorące, potrzebne może być aktywne chłodzenie.
Dlatego o komforcie decyduje połączenie izolacji, osłon przeciwsłonecznych, wentylacji, sposobu użytkowania i dobrze dobranej instalacji.
Jak duże okna wpływają na temperaturę podczas upałów?
Duże okna mogą stać się głównym źródłem przegrzewania, szczególnie gdy są skierowane na południe lub zachód i nie mają zewnętrznych osłon.
Promieniowanie słoneczne przechodzi przez szybę i ogrzewa podłogę, meble oraz ściany. Te elementy oddają później ciepło do pomieszczenia, nawet gdy słońce przestaje świecić bezpośrednio.
Najskuteczniejsze są rolety zewnętrzne, żaluzje fasadowe, markizy i dobrze zaprojektowane zadaszenia, ponieważ zatrzymują część promieniowania przed szybą. Zasłona wewnętrzna również pomaga, ale ciepło zdążyło już wtedy wejść do wnętrza.
Kiedy otwierać okna podczas fali upałów?
Okna najlepiej otwierać wieczorem, nocą lub rano, gdy na zewnątrz jest chłodniej niż w domu.
Wietrzenie w środku gorącego dnia często daje jedynie chwilowe odczucie ruchu powietrza, a do wnętrza wpuszczana jest kolejna porcja ciepła. Jeżeli działa klimatyzacja, okna powinny pozostać zamknięte.
Jak rekuperacja pomaga latem?
Rekuperacja może wspierać nocne usuwanie ciepła i zapewniać kontrolowaną wymianę powietrza, ale sama nie zastępuje klimatyzacji.
W wielu centralach stosowany jest letni bypass. Gdy na zewnątrz jest chłodniej niż w budynku, powietrze może ominąć wymiennik odzysku ciepła. System wykorzystuje wtedy chłodniejsze warunki nocne.
W ciągu dnia rekuperacja nadal odpowiada przede wszystkim za jakość powietrza. Jej strumień jest zazwyczaj zbyt mały, aby odebrać wszystkie zyski cieplne z okien, dachu i urządzeń domowych.
Co lepiej chłodzi energooszczędny dom: klimatyzacja czy pompa ciepła?
Klimatyzacja szybciej schładza wybrane pomieszczenia, natomiast pompa ciepła może zapewnić chłodzenie całego domu, jeśli urządzenie i instalacja zostały do tego przygotowane.
Klimatyzator split działa bezpośrednio w salonie lub sypialni, szybko reaguje i pomaga osuszać powietrze. Pompa ciepła typu powietrze–woda przekazuje chłód przez instalację wodną i może współpracować z klimakonwektorami, podłogówką, ścianami albo sufitem.
Największą szybkość przy pompie ciepła zapewniają zwykle klimakonwektory. Chłodzenie podłogowe działa łagodniej i wymaga ochrony przed kondensacją. W domu z tradycyjnymi grzejnikami dołożenie klimatyzacji może być prostsze niż przebudowa całego układu.
Dlaczego sposób ogrzewania ma znaczenie także latem?
Sposób ogrzewania ma znaczenie latem, ponieważ część nowoczesnych źródeł może również chłodzić, a technologia zastosowana w budynku wpływa na zużycie energii przez cały rok.
Firma Inserw.pl zwraca uwagę:
„Technologie stosowane w technice grzewczej mają ogromny wpływ na środowisko naturalne na naszej planecie” (źródło: Inserw.pl).
W praktyce warto patrzeć szerzej niż tylko na sezon grzewczy. Pompa ciepła z funkcją chłodzenia, prawidłowo ustawiona rekuperacja i dobrze dobrane odbiorniki mogą tworzyć spójny system. Nie każde rozwiązanie będzie jednak równie dobre w każdym budynku.
Czy modernizacja domu obniży koszt chłodzenia?
Tak, modernizacja przegród i instalacji może obniżyć koszt chłodzenia, ponieważ urządzenia mają mniej ciepła do usunięcia i krócej pracują z wysoką mocą.
Największy efekt daje zwykle usunięcie konkretnych słabych punktów: docieplenie dachu, poprawa szczelności, montaż osłon zewnętrznych, wymiana niesprawnej stolarki oraz właściwe sterowanie wentylacją.
Firma ASK ujmuje to w następujący sposób:
„Modernizacja niewydajnych systemów na instalacje energooszczędne to oprócz wsparcia planety rozsądna decyzja finansowa. Chociaż początkowy koszt inwestycji może wydawać się wysoki, to długotrwałe korzyści są szybko widoczne między innymi w niższych rachunkach za prąd, wodę i gaz. Energooszczędne instalacje podwyższają komfort życia i zapewniają zdrowszy mikroklimat w budynku. Zaletą, o której początkowo się nie mówi jest również fakt, że tego typu instalacje podwyższają wartość nieruchomości” (źródło: ASK).
Nie każda inwestycja zwróci się w tym samym czasie, a wartość nieruchomości zależy także od lokalizacji i stanu budynku. Mimo to niższe zapotrzebowanie na energię jest ważnym argumentem przy modernizacji.
Jak przygotować istniejący dom na kolejne fale upałów?
Najlepiej zacząć od sprawdzenia, skąd do budynku dostaje się najwięcej ciepła, zamiast od razu kupować urządzenie o większej mocy.
- Zmierz temperaturę na parterze i poddaszu o różnych porach dnia.
- Sprawdź stan izolacji dachu i stropu.
- Oceń, które okna są najmocniej nasłonecznione.
- Zaplanuj zewnętrzne osłony przeciwsłoneczne.
- Skontroluj ustawienia rekuperacji i bypassu letniego.
- Dobierz klimatyzację lub pompę ciepła na podstawie obliczeń, a nie wyłącznie metrażu.
W starym domu największą różnicę może przynieść poprawa izolacji poddasza i zacienienie okien. W nowym warto już na etapie projektu przeanalizować ryzyko przegrzewania i możliwość chłodzenia poszczególnych stref.
Jak korzystać z chłodzenia, żeby nie marnować energii?
Chłodzenie zużywa mniej energii, gdy dom jest zabezpieczony przed słońcem, a temperatura utrzymywana stabilnie zamiast gwałtownie obniżana wieczorem.
Klimatyzację lub chłodzenie z pompy dobrze uruchomić wcześniej, zanim wnętrze i przegrody mocno się nagrzeją. Ustawienie 18°C zwykle nie przyspiesza pracy tak, jak oczekuje użytkownik, ale może zwiększyć pobór prądu.
Trzeba również czyścić filtry, nie blokować nawiewu i zapewnić jednostce zewnętrznej swobodny przepływ powietrza.
Czy energooszczędny dom zawsze potrzebuje klimatyzacji?
Nie, dobrze zaprojektowany dom może przez dużą część lata zachować komfort bez klimatyzacji, ale podczas długiej fali upałów aktywne chłodzenie może nadal być potrzebne.
Duże znaczenie ma temperatura nocą. Jeśli po zachodzie słońca powietrze wyraźnie się ochładza, można usunąć część ciepła przez wentylację i przewietrzanie. Gdy gorące dni następują po ciepłych nocach, budynek nie ma kiedy oddać zgromadzonej energii.
Czy energooszczędny dom rzeczywiście łatwiej schłodzić?
Tak, ale pod warunkiem że energooszczędność obejmuje nie tylko izolację, lecz także ochronę przed słońcem, kontrolowaną wentylację i odpowiednio dobrane chłodzenie.
Dobra izolacja spowalnia przenikanie gorąca, szczelność ogranicza napływ ciepłego powietrza, a rolety lub żaluzje zatrzymują część energii przed szybą. Rekuperacja pomaga utrzymać jakość powietrza i wykorzystać chłodniejsze noce, natomiast klimatyzacja albo pompa ciepła odbiera ciepło, którego nie udało się zatrzymać.
Najlepszy efekt chłodzenia daje współpraca całego budynku. Dzięki temu instalacja nie walczy bez przerwy z napływającym gorącem, a mieszkańcy mogą utrzymać komfort bez niepotrzebnie wysokiego rachunku za energię.